نویسنده
کارشناس ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی
چکیده
هدف این مقاله،بررسی عوامل رشد مدارس نوین کاشان و معرفی نهادهای آموزشی این شهر در یک بستر تاریخی است.از اینرو،ابتدا به شرح عوامل و اقشار اجتماعی مؤثر بر رشد مدارس نوین از جمله روشنفکران،محصلان اعزامی به فرنگ،روحانیون متجدد،یهودیان این شهر،نایبیان،موقعیت جغرافیائی آن، وجود دو دستگی دیرینه میان اهالی،جریان مشروطیت و نو گرائی(تجدد)و بورژوازی کمپرادور(وابسته) پرداخته،آنگاه نهادهای آموزشی،مکتبخانهها،مدارس نوین ملی مسلمانان و یهودیان را معرفی میکند. کلید واژهها: آموزش و پرورش،کاشان،مدارس غیرانتفاعی،مشروطیت،یهودیان،اقلیتهای دینی،اصلاحات اجتماعی، مدارس اقلیتهای مذهبی،نایبیان،نو گرائی. کاشان در عصر قاجار بهطور اعم و در دورهء ناصری بهطور اخص،به سبب موقعیت جغرافیائی خاص و واقع شدن در نزدیکی تهران،بسرعت از تحولات پایتخت متأثر میگردید.بجز مورد پیشگفته، رفت و آمد تجار کاشی به تهران و تبعید افراد به کاشان،باعث شده بود که این شهر از یک طرف همواره در معرض تحولات جدید قرار بگیرد و از طرف دریگر وجود جامعهء مذهبی سنتی در داخل شهر،امکان ایجاد تقابل میان نو گرائی و سنت را قابل پیشبینی میکرد.تعارضات محلی و دو دستگی اهالی شهر نیز بر وخامت اوضاع میافزود.لذا حکام شهر در دورهء ناصری در صورت برقراری توازن بین دو دستهء رقیب،میتوانستند مدت بیشتری را در رأس قدرت بمانند.در این صورت بود که گزارشهائی از رضایت اهالی به مرکز مخابره میشد.1 پس،کاشان در دورهء قاجار بین دو جریان قرار داشت:سنت قوی و نیرومند از یک طرف که در بحث تربیت نیروی انسانی آن،مدارس قدیمهء کاشان فعال بود و از طرف دیگر،تحولات دنیای جدید بود که به چندین دلیل در کاشان زودتر از برخی نقاط دیگر به وجود آمد که از ثمرات این تحولات ایجاد مدارس نوین در کاشان بود.در ادامه ابتدا به بررسی بستر ایجاد مدارس نوین در کاشان پرداخته میشود و سپس تعدادی از مدارس به ترتیب قدمت معرفی خواهد شد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Modern Schools of Kashan after the Constitutional Revolution
نویسنده [English]
چکیده [English]
After the Constitutional Revolution, Iranians faced a system which they had never experienced before. Following the revolution, a desire for changes and modernity arose in Tehran and spread unevenly in other cities. Kashan was quickly affected by the new circumstances. This was due to its geographical situation and its nearness to the capital city. The business trips of the merchants of Kashan to Tehran, and also students who had studied abroad were other reasons for Kashan to be affected. Modem schools emerged in Kashan as a result of this modernization. Although some of the modem schools of Kashan existed before the constitutional revolution, the revolution and the modernization which followed it had greatly expedited the spread of such schools. Different factors affected the development of modem schools in Kashan, among which the following can be mentioned: existence of educated citizens, students studying abroad, and the encouragement of the clergy. Social conditions in Kashan and issues such as social discord, the presence of Nayebian, residence of religious minorities, and the economic condition which existed in the late Qajar and early Pahlavi, made the emergence of schools controversial.
کلیدواژهها [English]