نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• ندا مراد ¹
• سید محمد منصور‌طباطبایی ²
• منوچهر اکبری ³
• عبدالرضا سیف ³

¹ دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران (واحد پردیس کیش)

² استادیار دانشگاه تهران

³ استاد دانشگاه تهران

چکیده

نامه‌نگاری که در قدیم به آن فن «ترسّل» می‌گفته‌اند، به‌عنوان یکی از فنون انشاء و نویسندگی در گسترة فرهنگ و ادب فارسی، جایگاه ویژه‌ای دارد و نامه‌های برجای‌مانده از هر دوران حکومتی، اطّلاعات ارزشمند ادبی، تاریخی، اجتماعی، سیاسی و غیره را در برمی‌گیرد که پرداختن به آن‌ها در حیطة پژوهش‌های تاریخی بسیار راهگشاست. بدایع الانشاء یوسفی هروی یکی از این منابع مکتوب است که برحسب سلسله‌مراتب اداری و مشاغل دیوانی، در زمان همایون شاه گورکانی نگارش یافته است.
هدف: نظر به اهمیّت میراث مکتوب، هدف این پژوهش در وهلة نخست، معرّفی نسخه‌ای مربوط به دورة گورکانیان، به‌منظور استفاده در پژوهش‌های ادبی و تاریخی و در وهلة دوم، تبیین ساختار سلسله‌مراتب اداری این دوره با تکیه بر محتوای این اثر است.
روش/ رویکرد: روش مورداستفاده در این تحقیق، توصیفی- تحلیلی، بر اساس نسخة خطی بدایع الانشاء و سایر منابع تاریخی موجود است.
یافته‌ها و نتایج:
نامه‌های بدایع الانشاء به‌عنوان یکی از آثار ارزندة دورة گورکانیان، اطّلاعات مفیدی درزمینة سلسله‌مراتب اداری، مشاغل دیوانی، مذاهب و آیین‌ها، آداب‌ورسوم و شیوة نامه‌نگاری مرسوم در این دورة تاریخی را آشکار می‌نماید.

کلیدواژه‌ها

• بدایع الانشاء
• یوسفی هروی
• گورکانیان
• نامه‌نگاری
• مراتب اداری

موضوعات

• تحقیقات تاریخی مبتنی بر اسناد

عنوان مقاله [English]

Administrative Hierarchy of the Mughal Empire (1526-1857) as reported in YusefiHeravi'sBadayeOl-ensha

نویسندگان [English]

• neda morad ¹
• seyedmohammad mansour-tabatabaee ²
• Manochehr Akbari ³
• Abdolreza Seif ³

¹

²

³

چکیده [English]

Purpose: Tarassol (= art of epistolary), as a technique of essay writing and composition, contains precious historical, social, and political information. YusefiHeravi 's BadaayeOl-ensha is one such work which has been composed according to the rules of administrative hierarchy and bureaucratic positions in the time of Humayun, the second emperor of the Mughal Empire (ruled from 1531–1540 and again from 1555–1556).The aim of this research firstly is to introduce a less known manuscript, secondly to cast light on the administration hierarchy of the empire.
Method/Research Design: the letters of BadaayeOl-ensha are examinedfor both the content and literary value. Prevalent style of letter writing in this period is explained too.
Findings and Results: Like any similar historical text, BadaayeOl-enshaexplains the administrative hierarchy of the Mughal Empire. The letters reveals the three styles of writing addressing the three orders of administrative positions. Also in the contents of letters, especially in the epistolary part (the third part), common customs and traditions of the court are mentioned. The letters also show similarities of court traditions and practices in India and Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

• BadayeOl-ensha
• YusefiHeravi
• Mughal Empire
• letter writing
• administrative hierarchy