نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• امیررضا اصنافی ¹
• مریم پاکدامن نائینی ²

¹ استادیار کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه شهید بهشتی تهران

² کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی کتابخانۀ پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله

چکیده

هدف: واژه‌نامه‌ها و اصطلاحنامه‌ها در حوزۀ مطالعات آرشیوی و در میان آرشیویست‌ها نقش کمتری ایفا کرده است. بدین معنا که منبع رسمی که آرشیویست‌ها جهت تعیین معانی دقیق واژگان مورد نظر خود در متون آرشیوی از آن بهره بگیرند به زبان فارسی وجود نداشته و شمار واژه‌نامه‌ها و اصطلاحنامه‌های انگلیسی زبان نیز انگشت شمار است. مقالۀ حاضر، در نظر دارد ضمن مرور کلی بر پژوهش‌های انجام شده در حوزۀ اصطلاحنامه‌ها و واژه‌نامه‌های تحت وب، به معرفی برخی از واژه‌نامه‌ها و اصطلاحنامه‌های پیوسته و تحت وب مرتبط با حوزۀ آرشیو بپردازد.
روش گردآوری و تحلیل داده‌ها: شیوۀ گردآوری داده‌ها، که شامل واژه‌ها و اصطلاحنامه‌های آرشیوی تحت وب هستند، از طریق بررسی متون و نیز جستجو در موتورهای کاوش و راهنماهای اینترنتی انجام شده است.
یافته‌ها: بررسی‌ها نشان داد که در داخل کشور، واژه‌نامه و اصطلاحنامۀ آرشیوی در قالب‌های چاپی و الکترونیکی وجود ندارد. واژه‌نامه‌ها و اصطلاحنامه‌های تحت وب که در این مقاله یافته شده‌اند، عمدتاً توسط دانشگاه‌ها، انجمن‌های علمی آرشیوی و مراکز تولید نرم‌افزارهای آرشیوی تهیه و ارائه شده‌اند. تعدادی از این واژه نامه‌ها و اصطلاحنامه‌ها امکان جستجوی عبارتی و الفبایی را دارا هستند و برخی دیگر، دارای واژگان محدود و بدون قابلیت جستجو هستند. لیکن در هر دو گروه، برای عبارات تخصصی، توضیحات و توصیفات جامع ارائه شده است.
نتیجه‌گیری: متخصصان حوزۀ آرشیو در داخل کشور می‌توانند با بررسی واژه‌نامه‌ها و اصطلاحنامه‌های معرفی شده در این مقاله، عملکرد و کارایی آن‌ها را مورد ارزیابی قرار دهند، مناسب‌ترین این منابع را برگزینند و بر مبنای آن، الگوی بومی شدۀ واژه‌نامه‌ها و اصطلاحنامه‌های آرشیوی به زبان فارسی را تدوین نمایند. این واژه‌نامه یا اصطلاحنامۀ آرشیوی به زبان فارسی را می‌توان با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین وبی، به صورت پیوسته در اختیار آرشیویست‌های مراکز آرشیوی و پژوهشگران این حوزه قرار داد.

کلیدواژه‌ها

• واژه‌نامه‌های آرشیوی
• اصطلاحنامه‌های آرشیوی

عنوان مقاله [English]

A Brief Introduction of Online Dictionaries and Thesauri in the field of Archives and Records Management

نویسندگان [English]

• Amir reza Asnafi ¹
• Maryam Pakdaman ²

¹

²

چکیده [English]

Purpose: Dictionaries and thesauri have played a minor role in the field of archival studies in Iran since there are no official Persian sources that the archivist can refer to for determining the precise meaning of words used in archival texts. There are also a limited number of efficient English dictionaries and thesauri in this field. The present study aims to review the previous research on web-based thesauri and dictionaries and to introduce some web-based and online dictionaries and thesauri in the field of archival studies.
 Methodology/ Approach: This article is a review study. The data, including web-based dictionaries and thesauri in the field of archives, were collected through literature review, internet search engines and online directories.
Findings: This study demonstrates that there is no printed or electronic dictionary or thesaurus in the field of archives in Iran. Most of the web-based dictionaries and thesauri reviewed in this study are published by universities, scientific associations and software development centers active in the field of archives. A number of these web-based dictionaries and thesauri have the option of phrase search and alphabetical search. Some others cover limited vocabularies and have no search option. But in both groups, comprehensive definitions and descriptions are presented for technical terms used in archiving.    
Conclusions: By reviewing the dictionaries and thesauri introduced in this paper, archive experts in Iran can evaluate the performance and efficiency of these resources, select the most appropriate of them and develop the domestic model of these archival dictionaries and thesauri in Persian. The online version of these Persian dictionaries and thesauri in the field of archiving can be published on the web to be available for researchers and archivists of archiving centers.

کلیدواژه‌ها [English]

• archival dictionaries
• archival thesauri