گنجینۀ اسناد

درآمدی بر ساختارشناسی «اجیرنامه» باتکیه براسناد موجود در آرشیو آستان قدس رضوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورة اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

هدف: مقاله حاضر، در پی معرفی و تحلیل محتوای اجیرنامه­ ها به ­عنوان نوعی از اسناد با محتوای اقتصادی است که در آن به تبیین مفهوم کار، قراردادهای کاری، شروط عقد ­و­فسخ، و تعهدات دو سویه اجیر(= کارگر) و مستأجر (=کارفرما) پرداخته ­شده است. نویسندگان این مقاله برآنند، اجیرنامه را تعریف و انواع آن را دسته ­بندی کنند. سپس، ساختارشناسی و ظاهر اسناد مزبور را بررسی و در پایان، ارزش سندی و محتوایی اجیرنامه­ ها را مشخص کنند.
روش/ رویکرد پژوهش: روش پژوهش در نوشته حاضر، توصیفی-­تحلیلی و براساس منابع سندی­ِ موجود در آرشیو اسنادِ آستان ­قدس ­رضوی است.

یافته­ ها و نتایج پژوهش: اجیرنامه ­ها، وظایف و عملکرد قشری از جامعه را به تصویر می­کشد که تا امروز در تاریخ اقتصادی-­اجتماعی ایران مغفول مانده است. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An introduction to the terminology “Ajyrnameh” Relying on documents in the archive StanqudsRazavi

نویسندگان [English]

  • payman Abolbashari 1
  • Mohsen Vakili 2

1

2

چکیده [English]

The aim of this paper is to introduce and analyze the content Ajyrnameh to a kind of economic instruments in which to explain the concept of work, contract work, conditions and obligations FaskhandAQd and two-way contract (= employees) and the tenant (= employer) is paid. The authors argue, it Ajyrnameh definition and types of work, then check the cognitive structure and appearance of documents at the end of the document and determine Ajyrnameh content.
 
In the present study, descriptive and based on documents available in the archive documents of Astan Quds Razavi.
 
Ajyrnameh duties and performance depicting stratum of society to date on the social­economy,have_been­neglected.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ajyrnameh
  • hired
  • tenant
  • employee
  • employer
امامی، حسن(1384). حقوق مدنی( ج2). تهران: اسلامیه.
بهرامی، بهرام(1383). عقد اجاره کاربردی. تهران: نگاه بینه.
تولایی، علی و حائری، محمدحسن(1384). «بررسی فقهی تضمین پیشه­وران در سده­های نخستین هجری»، مشهد: مجله مطالعات اسلامی،73، 75 تا 100. 
جعفریان، رسول،(1393). وجیزه التحریر، قم: مورخ.
رضایی، امید،(1390). درآمدی بر اسناد شرعی دوره قاجار، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
دورانتی، لوچیانا،(1388)، «سندشناسی»، (مریم وتر، مترجم). تهران: گنجینه اسناد،19(4)، 94-88.
طباطبایی، محمدصادق و صافیان­اصفهانی، احسان،(1392)، « تبیین ماهیت و ملاک­های تمییز قرارداد کار از اجاره اشخاص»، تهران: فصلنامه­تعالی حقوق،5(4)، ص27 تا 46.
عدل، مصطفی(1373). حقوق مدنی. قزوین: بحرالعلوم.
عیسوی، چارلز (1362). تاریخ اقتصادی ایران(یعقوب آژند،مترجم). تهران: گستره.
 کاتوزیان، ناصر(1378). قواعد عمومی قراردادها( ج1). تهران، شرکت سهامی انتشار.
لمتون، ا.ک.س،(1377)، مالک و زارع در ایران( منوچهر امیری،مترجم). تهران: علمی و فرهنگی.
وزین­کریمیان، محمد،(1369)، «بررسی مبانی فقهی و حقوقی رابطه کارگر و کارفرما در ایران»، تهران: مجله دانش مدیریت،9، ص114 تا 120.
هاجری، ضیاءالدین(1381). فرهنگ­نامه­ها. تهران: به­آفرین.
 سازمانکتابخانه­ها،موزه­هاومرکزاسنادآستانقدس­رضوی(ساکماق) اسنادشماره:
1/132185، 1/130011، 133386، 1/122979، 1/132448، 1/126283، 1/126087، 1/132078، 1/132222، 1/132083، 1/132075، 1/131910، 1/123839، 1/113077، 1/126265، 1/132224، 1/132737، 1/126521، 1/132155، 1/132598، 1/108992، 1/122733، 1/133403، 1/109093، 1/127257، 1/126279.
گنجینۀ اسناد
دوره 25، شماره 2 - شماره پیاپی 2
مرداد 1394
صفحه 48-60
  • تاریخ دریافت: 21 اردیبهشت 1394
  • تاریخ بازنگری: 07 مرداد 1394
  • تاریخ پذیرش: 09 شهریور 1394