نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• سید محمود سادات

استادیار تاریخ پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی

چکیده

میرزا علی‌اکبرخان داور با به تخت نشستن رضاشاه مأمور اصلاح عدلیۀ قدیم و تشکیل دادگستری نوین شد. قانون مجازات عمومی 1304ش، قانون محاکمات نظامی مصوب 30تیر1307ش، قانون دیوان جزای عُمال دولت مصوب 22دی1307ش و قانون اصول محاکمات جزایی مصوب 10خرداد1311ش جزء قوانین مصوب این دوره‌اند. در این قوانین برای برخی از جرائم، کیفر تبعید درنظر گرفته شد. در این قوانین مجازات تبعید جایگزین برخی از کیفرها شد؛ بنابراین در این دوره افزایش استفاده از مجازات تبعید دیده می‌شود. ازدیاد جمعیت تبعیدی‌ها در این دوره علاوه بر دلیل پیش‌گفته، به ماهیت حکومت رضاشاه و نهادهای برآمده از آن مانند شهربانی و ارتش نیز مربوط می‌شد. این نهادها افراد را رأساً و خارج از تشکیلات دادگستری تبعید می‌کردند. اصلاحات پهلوی اول مانند (قانون نظام اجباری، اتحاد البسه، کشف حجاب و اسکان عشایر) واکنش گروه‌هایی از مردم را برانگیخت؛ مجازات به‌کاررفته دربرابر این مخالفان نیز تبعید بود. تبعید در دورۀ پهلوی اول ویژگی‌های خاص خود را دارد و با دوران قبل و بعداز خود متفاوت است.

هدف: هدف از این پژوهش بررسی تأثیر مؤلفه‌های متشکلۀ حکومت پهلوی اول در گسترش استفاده از کیفر تبعید است.

روش/ رویکرد: روش و رویکرد در این پژوهش تحلیل تاریخی مبتنی بر اسناد و مدارک آرشیوی و منابع اصلی است.

یافته‌ها و نتیجه‌گیری: تبعید در دورۀ پهلوی اول، هم ویژگی تبعید در حکومت‌های دیکتاتوری را دارد و هم ویژگی تبعید در حکومت‌های استبدادی را. استفاده از کیفر تبعید در دورۀ پهلوی اول نسبت به دورۀ قاجار گسترش پیدا کرد؛ این موضوع هم در قوانین و مقررات داخلی و هم در موافقت‌نامه‌های بین ایران و دولت‌های همسایه متجلی‌است.

کلیدواژه‌ها

• تبعید
• حقوق جزا
• دورۀ پهلوی
• رضاشاه
• سیاست‌های اصلاحی
• مخالف سیاسی
• مجازات

موضوعات

• تحقیقات تاریخی مبتنی بر اسناد

عنوان مقاله [English]

Exile during the reign of Reza Shah Pahlavi (1925-1941)

نویسنده [English]

• Seyyed Mahmood Sadat

چکیده [English]

Purpose: Sending opponents to exile was an infamous punishment, practiced during the time of Reza Shah. In order to reveal dimensions of the practice, this paper asks who, why, and by which authorities people were sent to exile.
Method and Research Design: Data for this paper was gathered from archival records held in the depositories of the National Archive of Iran.
Findings: Soon after the enthronement Reza Shah, Ali Akbar Davar was appointed as the minister of justice to set up a modern judiciary system. A new Penal Code which passed the Majlis (the Parliament) in 1925, was an important component of the. In the new legislation, a number of punishments were replaced by exile. Consequently, the number of people sent exile increased. Many of exiles were not issued by courts of law, but were decisions made by the police chiefs and by the military .Legislations such as mandatory military service, uniform civil clothing, and forced settlement of nomads caused rebellion in different sectors. Exile was a common way of suppressing such events.

کلیدواژه‌ها [English]

• Exile
• Criminal law
• Reza Shah Pahlavi
• Legal Reforms
• Judiciary system
• Iran