گنجینۀ اسناد

کنترل مستند اسامی مشاهیر( امرای لشکری و کشوری) اسناد دوره قاجار موجود در آرشیو ملی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه الزهرا

2 استاد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه الزهرا

3 استادیار علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه الزهرا

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی وضعیت کنترل مستند مشاهیر اسناد آرشیوی و بازنگری شیوه­نامة کنترل مستند اسامی رجال و مشاهیر اسناد آرشیو ملی ایران برای امرای کشوری و لشکری در دورة قاجار است.
روش و رویکرد پژوهش: روش مورد استفاده، ترکیبیِ(کمی-کیفی) دلفی کلاسیک تعدیل شده و مطالعات کتابخانه­ای بوده و برای گردآوری داده­ها از مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده است. جامعة پژوهش حاضر شامل دو گروه است. جامعة نخست، نام‌های امرای کشوری و لشکری است که در کتاب  شرح حال رجال ایران قرن 12و 13 و 14 هجری، نوشتة مهدی بامداد آمده است. جامعة دوم، آرشیویست­هایی هستند که با مستندسازی در حوزة آرشیو آشنایی دارند یا دارای حداقل 5 سال تجربه در این زمینه می‌باشند.
یافته‌های پژوهش: در پرسشنامة مرحلة نخست،71 درصد(10 نفر) از 14 نفر اعضای پنل، بیشتر از نصف انتخاب‌هایشان ( میانه) از 60 نام، نامی غیراز نام مستند شدة کتابخانه ملی بوده است. همچنین، 20 نام  از 60 نام پرتکرار (33درصد)  کاملاً جدید بوده­اند و در 50 درصد(30 سؤال) از 60 سؤال نامی غیراز نام مستند شدة کتابخانة ملی انتخاب یا پیشنهاد شده است. در پرسشنامة مرحلة دوم، از 62درصد( 15 مقوله) از 24 مقولة به­دست آمده از تحلیل پاسخ­های تشریحی اعضای پنل، به‌دلایل و قوانینی غیراز دلایل و قوانین موجود در شیوه‌نامة مستند اسامی رجال و مشاهیر آرشیو ملی ایران در دورة قاجار اشاره کرده­اند. در پرسشنامة مرحلة سوم، 60درصد(17 قانون) از 28 قانون تأیید شده، موارد جدیدی بوده­اند که توسط اعضای پنل پیشنهاد شده‌اند.
نتیجه‌گیری: با توجه به یافته­های به­دست آمده و بااستفاده از نظرات اعضای پنل دلفی، عناصر موجود در شیوه­نامة کنترل مستند اسامی رجال و مشاهیر آرشیو ملی ایران و همچنین عناصری که باید در شیوه­نامة کنترل مستند اسامی مشاهیر(امرای لشکری و کشوری) اسناد آرشیو ملی ایران در دورة قاجار بیاید، مشخص شد.
همچنین، براساس عناصر پیشنهاد شده، شیوه‌نامة کنترل مستند اسامی مشاهیر(امرای لشکری و کشوری) دورة قاجار تدوین گشت. پژوهشگر پیشنهاد می­نماید آرشیو ملی ایران از طریق گام­هایی که ارائه نموده در جهت تدوین و پیشرفت شیوه‌نامة مستند اسامی مشاهیر اسناد آرشیو ملی ایران اقدام نماید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Authority control of eminent Ghajarid military and civil people at the National Archives of Iran (NAI)

نویسندگان [English]

  • Farzane Khani 1
  • Saeid Rezaei Sharifabadi 2
  • Masome Karbala Aghaei Kamran 3

1

2

3

چکیده [English]

Purpose: This paper examines state of authority control of eminent Ghajarid (19th century) military and civil officials at the National Archives of Iran (NAI), based on the preferences of a panel of experts.
Method/Research design: Mixed methodology is applied. Modified classic Delphi technique is used. Data was collected using interviews and questionnaires. At the first step, a sample of 60 names of civil and military officials was listed from a comprehensive collective biography of 19th century eminent Iranians. At the second step, preferences of experts at the NAI about the authorized form of the names were sought and summarized.
Findings:  The first round revealed that preferences of 10 out of 14 members of the panel were different from the form adopted by the National Library of Iran's Persian Authority File (PAF). Out of 60 most frequently referred names in the sample, 20 were new (not listed in the PAF). Analysis of the second round questionnaire data showed that experts’ preferences in 15 cases were because of rules and reasons different from those stated in the NAI Manual for deciding authorized for the Ghajarid names. In the third round, also, 17 new cases were suggested by the panel members.
Conclusion: Findings showed that new elements should be considered when NAI Manual is to be revised.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Archive
  • national library and archives of I.R.Iran
  • Authority Control
  • Qajar period
احمدی، نسیبه ( 1388 ). معرفی و نقد روش دلفی . کتاب ماه علوم اجتماعی ، 22، 100-108
بامداد، مهدی ( 1353 ). شرح حال رجال ایران قرون 12 و 13 و 14 هجری ( 6 ج ). تهران : زوار .
حاتمی، مریم ( 1384 ).  بررسی شیوه های ضبط اسامی در کتاب مستند مشاهیر و مؤلفان. پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران .
 سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران،معاونت اسناد ( 1387 ). شیوه نامه تدوین فهرست اسامی رجال و مشاهیر مطرح در اسناد : نمایه نامه رجال.(ویرایش2).تهران: پدیدآورنده.
سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، معاونت اسناد ( زیر چاپ ). شیوه نامه تدوین فهرست اسامی رجال و مشاهیر مطرح در اسناد : نمایه نامه رجال. تهران : پدیدآورنده.
شیخ الحکمایی، عمادالدین ( 1380 ). کاتبان و قاضیان اسناد بقعه ی شیخ صفی الدین اردبیلی ( اسناد قرن 6 تا 10 هجری ) ( پیشنهادهایی برای فهرست نویسی و مستند سازی اسامی ). نامه بهارستان، 4، (1)، 137-152.
کرمانی، مجدالاسلام (1351). تاریخ انحطاط مجلس: فصلی از تاریخ انقلاب مشروطیت. اصفهان:
هدایت ، مرضیه؛و دیگران ( ویراستاران ) ( 1382 ). فهرست مستند اسامی مشاهیر و مولفان.(ویرایش 3 ). (2 ج ) . تهران : سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران .
Bearman, David (1989). Archives and Manuscript Control with Bibliographic Utilities: Challenges and Opportunities. American archivist, 52 (4), 26-39. Retrieved October 23, 2012, from EBSCO database
Bearman, David (1989). Authority control issues and prospect. American archivist, 52 (2), 286-299. Retrieved October 23, 2012, from EBSCO database.
Bearman, David (1988). Discussion.  Archival informatics technical report, 2(2), 47-54. Retrieved Jon 25, 2012, from www.archimuse.com/publishing/arch_auth.html
Billinton, Steve (2008). The Role of Archival Authority Records in the Finding Aid System of the Archives of Ontario. Journal of Archival Organization, 5 (1-2), 75-93. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
 Birrell, Duncan; Dunsire, Gordon; Menzies, Kathleen (2010). Match Point: Duplication and the Scholarly Record: The Online Catalogue and Repository Interoperability Study (OCRIS), and Its Findings on Duplication and Authority Control in OPACs and IRs. Cataloging &Classification Quarterly, 48(5), 377-402. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
Bourdon, francoise (2004). Modeling Authority Data for Libraries, Archives and Museums: A Project in Progress at AFNOR. Cataloging & Classification Quarterly, 39 (1-2), 505-516. Retrieved June 25,2012, from Taylor & Francis database.
 Cox, Richard J. (2008). Revisiting the Archival Finding Aid, Journal of Archival Organization, 5(4), 5-32. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
 Cunningham, Adrian (2008). Harnessing the Power of Provenance in Archival Description: An Australian Perspective on the Development of the Second Edition of ISAAR(CPF). Journal of Archival Organization, 5 (1-2), 15-31. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
Dooly, M. Jackie (1988). An introduction to authority control for archivists. Archival informatics technical report, 2(2), 5-20.Retrieved Jon 25, 2012, from www.archimuse.com/publishing/arch_auth.html
Dryden, Jean (2008). From Authority Control to Context Control. Journal of Archival Organization, 5(1-2),1-13. Retrieved October 22,2012, Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database. Emanuel, Michelle (2011). A Fistful of Headings: Name Authority Control for Video Recordings. Cataloging & Classification Quarterly, 49(6), 484-499. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
 Evans, Max J. (1986). Authority control: an alternative to the record group concept . American archivist,49, 249-261. Retrieved October 23, 2012, from EBSCO database.
 Finn, Mary (2008). Batch-Load Authority Control Cleanup Using Marc Edit and LTI. Technical Services Quarterly, 26(1), 44-50. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
 Garnet, Thomas (1988). Development of an authority control system for the Smithsonian institution libraries. Archival informatics technical report, 2 (2), 21-28.  Retrieved Jon 25, 2012, from www.archimuse.com/publishing/arch_auth.html
McDonald, David R (1985). Data dictionaries, authority control, and online catalogs: a new perspective. The journal of academic librarianship, 11 (4), 219-222. Retrieved October 23, 2012, from EBSCO database.
Michelson, Avra (1988). Descriptive standards and the archive profession. Archival informatics technical report, 2(2), 1-4. Retrieved Jon 25, 2012, from www.archimuse.com/publishing/arch_auth.html
Matters, Marion (1988). Authority files in an archival setting. Archival informatics technical report, 2(2), 29-34.Retrieved Jon 25, 2012, from www.archimuse.com/publishing/arch_auth.html
Rankine, Kazuko, Nero, Lorraine M., Rogers, Gerard H. (2008).Toward Name Authority Control in the English-Speaking Caribbean. Technical Services Quarterly, 25(3), 1-19. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
 Reid, Lydia J. E , Simmons, C. Jerry (2008). Authority Control at the National Archives and Records Administration. Journal of Archival Organization, 5(1-2), 95-120. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
Salo, Dorothea (2009). Name Authority Control in Institutional Repositories. Cataloging & Classification Quarterly, 47(3-4), 249-261. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
 Savoja, Maurizio & Vitali, Stefano (2008). Authority Control for Creators in Italy: Theory and Practice. Journal of Archival Organization, 5 (1-2), 121-147. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
 Szary, Richard V. (1988). technical requirements and prospects for authority control in SIBIS-archives database. Archival informatics technical report, 2(2), 41-46. Retrieved Jon 25, 2012, from www.archimuse.com/publishing/arch_auth.html
Vitali, Stefano (2004). Authority Control of Creators and the Second Edition of ISAAR(CPF), International Standard Archival Authority Record for Corporate Bodies, Persons, and Families. Cataloging & Classification Quarterly, 38 (3-4), 185-199. Retrieved June 25,2012, from Taylor & Francis database.
Vitali, Stefano (2006). What Are the Boundaries of Archival Context? The SIASFI Project and the Online Guide to the FlorenceState Archives, Italy.  Journal of Archival Organization, 3 (2-3), 243-260. Retrieved October 22,2012, from Taylor & Francis database.
 Weber, B. Lisa (1988). Development of authority control systems within the archival profession. Archival informatics technical report, 2(2), 35-40. Retrieved Jon 25, 2012, from www.archimuse.com/publishing/arch_auth.html
گنجینۀ اسناد
دوره 24، شماره 2 - شماره پیاپی 2
شهریور 1393
صفحه 138-151
  • تاریخ دریافت: 18 تیر 1393
  • تاریخ بازنگری: 01 اردیبهشت 1394
  • تاریخ پذیرش: 20 مرداد 1393