نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• مریم ثقفی

دانشجوی دکترای تاریخ ایران اسلامی دانشگاه تهران

چکیده

 
  هدف پژوهش: این پژوهش بر آن است تا با بررسی متون تألیفی و فعالیت­ های علمی نجم ­الملک در زمینه جغرافیا، به روشن شدن دوره مهمی از تحولات کشور، یعنی دوره گذار دانش جغرافیای سنتی به دوره نوین بپردازد و نقش او را در این انتقال مورد ارزیابی تاریخی قرار دهد.
روش/رویکرد پژوهش: روش تحقیق این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و به شیوه اسنادی و کتابخانه­ ای است و در ادامه، اطلاعات گردآوری شده، سازماندهی و تجزیه و تحلیل شده‌است.
یافته ­ها و نتیجه ­گیری: همزمان با تأسیس دارالفنون، آموزش علوم نظامی، نقشه ­نگاری و جغرافیای مدرن در ایران آغاز شد و پس از هفت سال، نخستین گروه از محصلان دارالفنون، فارغ­ التحصیل شدند. نجم ­الملک یکی از این دانش­ آموختگان بود که به­ مدت چهار دهه، به­ عنوان نخستین معلم ایرانی علوم ریاضی و جغرافیای جدید در کنار سایر معلمان فرنگی به تدریس و نگارش کتاب­ های درسی در دارالفنون پرداخت. علاوه ­بر تدریس، نجم ­الملک، بانی خدمات علمی بسیاری بود. نخستین سرشماری علمی، ساخت کره جغرافیایی جواهرنشان، تدوین نخستین اطلس جغرافیایی و ترسیم نقشه دارالخلافه، بخشی از دستاوردهای علمی او در شاخه­ های مختلف جغرافیای انسانی و جمعیت، طبیعی، و سیاسی به­ شمار می ­آید که نقش مهمی در شکل­گیری و گسترش جغرافیای جدید در ایران داشته است.
 

کلیدواژه‌ها

• نجم الملک
• قاجار
• دارالفنون
• کتاب
• تدریس
• جغرافیا

عنوان مقاله [English]

Abd al-Ghaffar Najm al-Mulk and his role in the transition from traditional geography to modern geography

نویسنده [English]

• Maryam Saghafi

چکیده [English]

Purpose: In this research, we are trying to survey the role of Najm al-Mulk in transition from traditional to modern geography, with the review of his books and scientific activities in the field of geography. 
Method/Reaserch Design: Library resources and archival records have been studied.
Findings: At the same time of establishment of Dar al-Funon, military education, mapping and modern geography began to teach in Iran and after seven years, the first group of students graduated from this academy. Abd al-Ghaffar was one of those graduates who began to teach and write textbooks as the first Iranian teacher of mathematics and geography, along with other foreign teachers in Dar al-Funon for four decades. 
In additional of teaching, he sponsored numerous educational service. The first scientific census, construction of a jeweled globes, writing the first map of the world, mapping Tehran are the only part of his scientific achievements in various fields of human geography, population, political and natural geography that played important role in the formation and development of new knowledge in geography.

کلیدواژه‌ها [English]

• Qajar
• Dar al-Funon
• Najm al-Mulk
• books
• Geography