نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• الهه محبوب فریمانی ¹
• هوشنگ خسروبیگی ²

¹ دانشجوی دکتری دانشگاه پیام نور تهران

² دانشیار دانشگاه پیام نور تهران

چکیده

   هدف:دوره افشاریه دورانی است که نظام اداری آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. توجه به اسنادی که از این عصر باقی‌مانده می‌تواند محقق را در جهت رهیابی به برخی اطلاعات یاری رساند. بر همین اساس، فرمان‌های نادرشاه ­افشار مورد بررسی قرار گرفت تا ساختار سندی فرمان‌های آن و ویژگی‌های فرمان‌نویسی این دوره مشخص شود و وجوه همسان یا متمایز آن با دوره صفوی آشکار شود.
روش/رویکرد پژوهش: شناسایی و گردآوری اسناد مورد نظر این پژوهش به روش کتابخانه­ ای و از میان منابع و آرشیوهای داخلی و تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده روش تحقیق تاریخی مبتنی بر متن اسناد انجام پذیرفته است.
یافته‌ها و نتایج پژوهش: پس از بررسی فرمان‌های صادر شده از سوی نادر، ضمن تبیین ویژگی‌های آن به لحاظ ساختار سندی و محتوایی و مقایسه آن با فرمان‌های دورة شاه­سلطان­حسین(1105-1135ق) مشخص شد که برخلاف دوره صفوی، که برای هر گونه‌ای از سلطانیات، نام خاصی تعیین می‌شد، در عصر نادر تمامی این فرمان‌ها، رقم نام­گذاری می‌شد که حاکی از کوچک شدن نظام دیوانی در این عصر است. در بخش اجزای سند در قسمت متن، فرمان‌نویسی در این دوره تفاوت چندانی با دوره صفوی وجود نداشت. اما در قسمت اضافات(تحمیدیه، طغرا، مهر، و پشت سند) تفاوت عمده‌ای دیده می‌شود که به‌نوعی مفاهیم حکومتی نادر برای کسب مشروعیت در متن طغرا و سجع مهرها را  می‌رساند.

کلیدواژه‌ها

• سندشناسی
• رقم‌نویسی
• صفویه
• فرمان
• نادرشاه‌افشار

موضوعات

• تحقیقات تاریخی مبتنی بر اسناد

عنوان مقاله [English]

Comparison between content and structures of Nader Shah Afshar decrees against the decrees of Shah Sultan Hussein Safavi

نویسندگان [English]

• Elahe Mohboob Farimani ¹
• Hoshang Khosrobaygi ²

¹

² Associate Professor, History, Tehran Payyam Noor University, Tehran, I.R.Iran

چکیده [English]

Purpose: Bureaucracy during the Afsharid era is rarely studied. In this paper, decrees by Nader Shah Afshar (1736-1747) are examined to reveal their characteristics.  His decrees are compared against those of Safavid during the period of Shah Sultan Hussein (1694-1722).
Method/Research Design: Data was gathered from library and archive resources.
Findings and Conclusion: In contrast to those of Safavid King, during the period of Nader Shah there was only a single name - "Raqam" - for all decrees. This is a sign of a smaller bureaucracy during Nader Shah's era. No remarkable difference in the content of the actual texts is seen between the two eras. However, there are major differences in other aspects, including the greeting, monogram, seals and backside parts.

کلیدواژه‌ها [English]

• Diplomatics
• Raqam
• Safavid
• Decrees
• Nader Shah Afshar (1736-1747)