گنجینۀ اسناد

• انعکاس تحولات تاریخی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، و اجتماعی ایران در تمبرهای دورۀ رضاشاه پهلوی (1304-1320ش)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران، (نویسندۀ مسئول)

2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

3 استادیار گروه تاریخ دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

چکیده

هدف: تمبر به‌عنوان نمادی از دنیای نوین در عصر قاجار وارد حیات اجتماعی ایران شد. رضاشاه از تمبر برای اعلام حکومت جدید سود جست. این مقاله اهداف حکومت رضاشاه در انتشار تمبر را بررسی می‌کند.
روش/رویکرد پژوهش: با روش توصیفی تحلیلی و با ترسیم جدول و نمودارهای ستونی میزان انعکاس تحولات تاریخی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، و اجتماعی ایران در تمبرها بررسی شده است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: رویدادهای سیاسی بیش از دیگر مضمون‌ها در تمبرها منعکس است. موضوع تغییر لباس و فرهنگ درتمبرها منعکس است. مضمون‌های تاریخی و اقتصاد کمتر در تمبرها این  دوره دیده می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Historical, Political, Economic, Cultural, and Social Developments of Iran under the Reigns of Reza Shah Pahlavi (1925-1941) as Reflected in Postal Stamps of the Time

نویسندگان [English]

  • Seyedeh Forough Fathi 1
  • Bagher Ali Adelfar 2
  • Abdolrafi Rahimi 3
  • Mohsen Bahramnejad 2

1 Ph.D. student of the history, Imam Khomeini International University, Qazvin,I. R. Iran, (Corresponding Author)

2 Associate Professor, Department of History, Imam Khomeini International University, Qazvin¸I. R. Iran Badelfar@yahoo.com

3 Assistant Professor, Department of Historyt, Imam Khomeini International University, Qazvin¸I. R. Iran

چکیده [English]

Purpose: Postal stamps were introduced Iran in the Qajarid era as a sign of modernity. Reza Shah Pahlavi government issued stamps to signal the commencement a modern time. This paper investigates the themes use in the design of postal stamps.
Method and Research Design: A comprehensive collection of postal stamps were used to categorize the themes.
Finding and Conclusion: Politcal events are more frequently makes the themes. Then the change of dressing style of the public from the traditional to the western as a government policy is reflected in the design of postal stamps.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Reza Shah Pahlavi
  • Stamps
  • Surcharge
  • Iran
منابع
اسناد: سازمان اسناد و کتاب‌خانۀ ملی ایران (ساکما): 1/15216/240؛ 1/7225/297؛ 1/9773/297؛ 1/37038/297؛ 1/21/310؛ 4/21/310؛ 5/21/310؛ 6/21/310؛ 7/21/310.
کتاب
آربری، آ.ج؛ و همکاران. (1390). تاریخ اسلام: پژوهش دانشگاه کمبریج. (پی.ام. هولت و آن. لمبتون، سرپرستان؛ احمد آرام، مترجم). تهران: امیرکبیر.
اشرف، احمد. (1395). هویت ایرانی: از دوران باستان تا پایان پهلوی. (حمید احمدی، مترجم). تهران: نی.
انجمن تمبر ایران. (1397). راهنمای تمبرهای ایران: 1248-1397: قاجار، پهلوی، جمهوری اسلامی. تهران: آرویج ایرانیان.
اوری، پیتر؛ و همکاران. (1393). تاریخ ایران کمبریج. (ج 3-7). (گاوین هامبلی، چارلز ملویل، ویراستاران؛ تیمور قادری مترجم). تهران: مهتاب.
پلودن، لیدی و همکاران. (2535). تمبر. (جنیفر کوچران، سرپرست؛ حسین عطایی آشتیانی، مترجم). تهران: پدیده.
عاقلی، باقر؛ اقبال آشتیانی، عباس. (1389). تاریخ ایران: تاریخ ایران پس‌از اسلام. تهران: نامک.
عباسیان، سیدرضی. (1370). راهنمای یک‌صدوبیست‌وسه‌سالۀ تمبرهای ایران. تهران: عباسیان.
عبدلی‌فرد، فریدون. (1378). تاریخ پست در ایران: تمبرهای شیروخورشیدی اولیۀ ایران. تهران: هیرمند.
فوران، جان. (1394). مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران از سال 1500 میلادی مطابق با 897 شمسی تا انقلاب. (احمد تدین، مترجم). تهران: رسا.
کاتوزیان، محمدعلی (همایون). (1391). اقتصاد سیاسی ایران: از مشروطیت تا پایان سلسلۀ پهلوی. (محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، مترجمان). تهران: مرکز.
کدی، نیکی. آر. (1396). ایران دوران قاجار و برآمدن رضاخان. (مهدی حقیقت‌خواه، مترجم). تهران: ققنوس.
کرونین، استفانی. (1393). رضاشاه و شکل‌گیری ایران نوین. (مرتضی ثاقب‌فر، مترجم). تهران: جامی.
کرونین، استفانی. (1394). کلنل پسیان و ناسیونالیسم انقلابی در ایران. (عبدالله کوثری، مترجم). تهران: ماهی.
کسروی تبریزی، احمد. (1378). تاریخچۀ شیروخورشید، تاریخچۀ چپوق و قلیان. (عزیزالله علی‌زاده، کوشش‌گر). تهران: فردوس.
لیمبرت، جان. (1390). ایران در مصاف با تاریخ. (سعیده ناجیان تبریز، مترجم). تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
محبوبی اردکانی، حسین. (1376). تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران. (ج2). تهران: دانشگاه تهران.
مختاری اصفهانی، رضا. (1392). پهلوی اول: از کودتا تا سقوط. تهران: پارسه.
نوین فرح‌بخش، فریدون. (1380). راهنمای تمبرهای ایران: قاجار، پهلوی، جمهوری اسلامی. تهران: فرح‌بخش.
نوین فرح‌بخش، فریدون. (1397). راهنمای تمبرهای ایران: قاجار، پهلوی، جمهوری اسلامی. تهران: فرح‌بخش.
نیر نوری، حمید. (1344). تاریخچۀ بیرق ایران و شیروخورشید. تهران: مطالعات و تحقیقات اجتماعی.
نیساری، سلیم. (1341). تمبرهای ایران از بدو انتشار تا امروز، کاتالگ. تهران: انجمن تمبرشناسی ایران.
هدایت، حاج مهدی‌قلی (مخبرالسلطنه). (1375). خاطرات و خطرات. تهران: زوار.
یزدانی، مرضیه. (1378). اسناد پست و تلگراف و تلفن در دورۀ رضاشاه. تهران: سازمان اسناد ملی ایران.
مقاله
«تمبر و قانون». (1381، اردیبهشت). ماه‌نامۀ تمبر، 3(6)، ص17.
خرازچی، احمد. (1381، مهر). «تحولات واحد پول و تمبر در ایران». ماه‌نامۀ تمبر، 3(7)، صص 55-57.
رحیمی، عبدالرفیع؛ فتحی، سیده‌فروغ. (1396، زمستان). «تاریخ در قاب تمبرهای دورۀ نخست حکومت محمدرضا پهلوی (26/6/1320-28/5/1332) با تکیه بر آمار». فصل‌نامۀ گنجینۀ اسناد، 27(108)، صص 6-19.
زیبرتس، رومان. (1379، شهریور-مهر). «استفادۀ تبلیغاتی از تمبر در دورۀ پهلوی». ماه‌نامۀ تمبر، 1(4)، صص 3-7.
مهدی‌قلی، مریم. (1379، تیر-مرداد). «چاپ تمبر از زنان». ماه‌نامۀ تمبر، 1(2 و 3)، صص 4-5.
 
گنجینۀ اسناد
دوره 30، شماره 3 - شماره پیاپی 119
مهر 1399
صفحه 6-28
  • تاریخ دریافت: 14 دی 1399
  • تاریخ پذیرش: 14 دی 1399