نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مرتضی نورائی ¹
• مهدی ابوالحسنی ترقی ²

¹ دانشیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان

² دانشجوی دکترای تاریخ ایران دورۀ اسلامی دانشگاه اصفهان

چکیده

خاطره، از جملۀ مواد و مصالح مورخ در تحقیق تاریخی و همچنین، بنیاد تاریخ شفاهی، به عنوان روشی متفاوت در تاریخ‌نگاری، می‌باشد. خاطره‌نگاری با شیوه‌ها و قالب‌های مختلف، سابقه‌ای طولانی در تاریخ فرهنگ و ادب ایران دارد. در سال‌های اخیر، به دلایل متعدد، در میان طیف وسیعی از رجال و شخصیت‌ها، سنت قدیمی خاطره‌نویسی در اشکال گوناگون آن، رواج یافته‌است. از سوی دیگر، فرآورده‌های روش علمی تاریخ شفاهی، به عنوان یکی از جدیدترین روش‌های گردآوری داده‌های تاریخی مورد نیاز مورخان و محققان تاریخ، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی، رو به افزایش نهاده‌است. در این میان، برخی، عنوان تاریخ شفاهی را بر انواعی از خاطرات نیز اطلاق می‌نمایند. بنابراین، شناخت خاطره، خاطره‌نویسی و تاریخ شفاهی؛ به منظور بررسی تطبیقی و مقایسۀ تحلیلی این‌دو، ضرورت دارد. پرسش کلیدی، این است که آیا اطلاق عنوان تاریخ شفاهی بر انواع خاطره (خودنگاشت، دیگرنگاشت، مکتوب و شفاهی) از نظر علمی صحیح است؟ این، در حالی است که خاطره‌نویسی و تاریخ شفاهی از ابعاد ماهیتی، ساز و کار و کارکرد؛ تفاوت‌های اساسی با یکدیگر دارند. این مقاله، بر آن است تا با ارائۀ تعاریف رایج خاطره، خاطره‌نگاری و انواع آن، به تشریح کارکردها و مقایسۀ ویژگی‌ها، تمایزها و تفاوت‌های خاطره‌نگاری با تاریخ شفاهی، بپردازد. افزون بر این، اشارۀ کوتاهی هم به حافظه، به عنوان ظرف خاطره شده ‌است.

کلیدواژه‌ها

• حافظه
• خاطره
• خاطره نگاری
• زندگینامه
• روایت
• تاریخ شفاهی

عنوان مقاله [English]

An Analytical Comparison of Memory Writing with Oral History

نویسندگان [English]

• Morteza Nouraei ¹
• Mahdi Abolhasani ²

¹

²

چکیده [English]

Memories are one of the sources used by historians in historical research and are also a foundation for oral history, as a distinctive method in historiography. Reminiscence writing, with different styles and formats, has a long background in the history of Iran's culture and literature. In recent years, for several reasons, the old tradition of memory writing in its various forms has re-emerged among a wide range of individuals. On the other hand, productions of the scientific method of oral history, as one of the newest methods for collecting the historical data needed by historians, sociologists and psychologists, have increased. Some use the title "oral history" to refer to the documenting of memories in a variety of ways. The key question is whether it is scientifically correct to refer to various types of memories (autobiography, biography, written and spoken) as oral history? The answer is that memory writing and oral history have basic differences in their nature, mechanism and function. Thus it is necessary to distinguish between memory writing and oral history in order to comparatively analyze the two. This paper aims to provide the common definitions of memory, memory writing and its different types, and to describe the functions and compare the features of memory writing with oral history. Moreover, the brain’s function, as the container of memories, is briefly mentioned.

کلیدواژه‌ها [English]

• memory
• reminiscence
• memory writing
• biography
• narrative
• Oral History