نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مظاهر صلحی ¹
• محمد عزیز نژاد ²
• میرصمد موسوی ³

¹ کارشناسی ارشد تاریخ ایران دورۀ اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پارس آباد مغان

² دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی دانشگاه تبریز

³ دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی دانشگاه پیام نور و عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور

چکیده

هدف: هدف از این مقاله نقد و بررسی نامۀ ارسالی شاهوردی خان، خان گنجه به دولت عثمانی و با تاکید بر روابط ایران است.
روش/رویکرد پژوهش: این پژوهش با تکیه بر اسناد و مدارک و با رویکرد توصیفی – تحلیلی به نقد و بررسی این نامه پرداخته است.
یافته‌ها و نتایج: پس از فروپاشی دولت صفوی برخی از ایالت‌های منطقۀ قفقاز به فکر تجزیه‌طلبی و جدایی افتاده و تلاش‌های زیادی را برای بدست آوردن استقلال از خود نشان دادند. یکی از این ایالت‌ها، ایالت گنجه بود که به مرکز رقابت دو حکومت ایران و عثمانی در منطقه تبدیل گشت. در این زمان، حکومت روسیه تزاری، برای نفوذ و تسلط بیشتر در این منطقه، افزایش ارسال سفیر و ایلچی را در دستور کار خویش قرار داد. این اقدام روسیه، ایالت گنجه را وارد یک رقابت سه جانبه، مابین قدرت‌های روز آن دوره یعنی (روسیه، ایران و عثمانی) کرد. در دورۀ تاریخی مورد نظر چهارمین مرکز قدرت در منطقه، خانات و زمین‌داران محلی بودند. این ممالک در یک پروسۀ رقابتی سه جانبه، با نیت حفظ استقلال و حاکمیت محلی خویش در فکر پیوستن به یکی از این قدرت‌های بزرگ بود. عملکرد خانات گنجه به ویژه شاهوردی خان در راستای تحکیم روابط خویش با دولت عثمانی و الحاق این ایالت به دولت عثمانی با استناد به نامه مذکور موضوع این پژوهش است.

کلیدواژه‌ها

• ایران
• خانات گنجه
• عثمانی
• قفقاز
• شاهوردی خان

عنوان مقاله [English]

A Review of Shahverdi Khan's Letter to the Ottoman Empire (with an Emphasis on Relationships with Iran)

نویسندگان [English]

• Mazaher Solhi ¹
• Mohammad Aziznejad ²
• Mirsamad Mousavi ³

¹

²

³

چکیده [English]

Purpose: This study tries to review the letter sent from Shahverdi Khan, the Khanate of Ganja, to the Ottoman Empire with an emphasis on the relationships with Iran.
Methodology/Approach: The data has been collected from documents and analyzed through descriptive-analytic research methods.
Results: After the collapse of the Safavid dynasty some states in the Caucasus sought independence. Ganja, which was among these states, became the focus of a contest between Iran and the Ottoman Empire. In that time, the Tsarist autocracy in Russia tried to increase its influence and dominance in the region by sending more ambassadors and legates. This action led to a trilateral contest among the three powers in the region, Iran, Ottoman, and Russia. The fourth power in the region, in that period of time, were the khanates and local landowners. These landowners tried to ally themselves with one of these three great powers to gain their independence and local dominance.
The focus of this study is on the content of the letter by the Ganja khanate, "Shahverdi Khan", written to the Ottoman's chancellor. Furthermore, the attempt of Ganja khanates, especially Shafverdi Khan, to establish increasing relationships with the Ottoman Empire is investigated in this study. The khanate's policy with regard to joining Ganja to the Ottoman Empire is further studied in detail. In the final section of the paper, the original letter and a summary of it is translated, explained and reviewed. 

کلیدواژه‌ها [English]

• Iran
• Khanates of Ganja
• the Ottoman Empire
• Caucasus
• Shahverdi Khan