سال‌های بدون صدراعظم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای تاریخ و عضو هیئت علمی کتابخانۀ ملی ایران

چکیده

آغاز سال 1275 ق.، آغاز تحول جدیدی در دستگاه اداری ایران بود و آن حذف پست صدراعظمی و تاسیس شورای دولتی متشکل از شش وزارتخانۀ داخله، خارجه، جنگ، مالیه، عدلیه و وظایف و اوقاف است. ریاست شورای وزیران به میرزا جعفرخان مشیرالدوله واگذار شد. عمر شورای وزیران در 29 شعبان 1288 ق. با حکم ناصرالدین شاه به پایان رسید. در سال‌های بدون صدراعظم، چندین دستورنامه و آئین‌نامه به تصویب شورای دولتی و شاه رسید. در چند سال اخیر، دو دستورنامۀ مهم را کتابخانۀ ملی ایران خریداری کرده است که در این مقاله به معرفی آن‌ها پرداخته می‌شود. نخستین سند نسخۀ اصل دستورنامۀ سال 1279 ناصرالدین شاه و دومین سند جزو اسناد خاندان مستوفی و متعلق به سال 1282 ق. است و حاکی از ضعف شورای دولتی و تلاش شاه برای جایگزین کردن یک هیئت سه نفره به جای آن است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Years without Chancellor

نویسنده [English]

  • Mohsen Jafari mazhab
چکیده [English]

The beginning of the year 1275 H.Q. was the beginning of new changes in Iran’s administrative system, and that was omission of the chancellor post, and constitution of governmental council. The council included six ministries, home office, foreign office, judiciary, and the treasury, defense and endowment ministries. Council lifetime was ended in the year 1288 H.Q. by order of Naser-al Din shah. Some bylaws approved by governmental council as well as the king in the years without chancellor. In recent years, the National Library of Iran has bought two important bylaws which will be dealt in the essay. The first is the original copy of the Naser-al Din shah’s bylaw issued in 1279 H.Q. and the second is part of Mostofi family’s records and its date is 1282H.Q. and indicates the efforts of the king at replacing the council with a triple commission.

کلیدواژه‌ها [English]

  • historical documents
  • Administrative structure
  • Chief of state
  • Councils
  • Qajar
  • Bylaws