بررسی تطبیقی استانداردهای توصیف منابع غیرکتابی (چاپی و غیرچاپی) و ارائۀ طرح پیشنهادی دستنامه برای کتابخانه‌ها و آرشیوهای ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی/ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال

2 استادیار کتابداری و اطلاع‌رسانی/ سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

3 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی/ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال

چکیده

هدف: هدف این پژوهش، ارائۀ طرح پیشنهادی دستنامۀ توصیف منابع غیرکتابی فارسی، براساس مقایسه قواعد و استانداردهای بین المللی است.
جامعۀ آماری: جامعۀ مورد مطالعه شامل چهار استاندارد، قواعد فهرستنویسی انگلوامریکن 2، استاندارد توصیف و دسترسی به منبع (آر. دی. ای.)، قواعد فهرستنویسی یاسا، و فیاف است، قواعد بکار رفته در هر استاندارد، برای ۵۳ نوع منبع غیرکتابی موجود در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در 8 گروه منابع الکترونیکی، جغرافیایی، چاپی، سه بعدی، شنیداری، گرافیکی، میکروفرم‌ها، و ویدئویی و پروژکتوری مورد مقایسه قرارگرفته است.
روش/ رویکرد پژوهش: این پژوهش کاربردی است و با روش کتابخانه‌ای و پیمایش تطبیقی انجام شده است. برای گردآوری اطلاعات از سیاهه وارسی استفاده شد و داده‌ها در جدول‌های آمار توصیفی تنظیم شدند، برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون فریدمن و جهت آزمون فرضیه‌ها از آزمون تی تک متغیری استفاده شد.
یافته‌ها: در تمامی گروه‌های منابع، به جز گروه منابع ویدئویی و پروژکتوری، قواعد انگلوامریکن 2، آر.دی.ای.، و یاسا با یکدیگر مطابقت دارند؛ در حالیکه، مقایسه سه استاندارد مذکور و فیاف، در گروه منابع ویدئویی و پروژکتوری، هیچگونه انطباقی را نشان نداده است.
نتیجه‌گیری: در پایان، بر اساس یافته‌های پژوهش و مقایسه استانداردها، طرح پیشنهادی دستنامه ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Survey of the Standards for Describing Non-Book Resources (Print and Non-Print) and Oering a Suggested Plan for a Manual for the Libraries and Archives of Iran

نویسندگان [English]

  • Nahid Banieghbal 1
  • Fariborz Khosravi 2
  • Soheila Faal 3
چکیده [English]

Aim: this paper aims to offer a suggested plan for a handbook for describing Persian non-book resources based on a comparison of international rules and standards.
Population: the studied population includes five standards i.e. the second edition of Anglo-American Cataloging Rules (AACR2), Resource Description and Access (RDA), IASA, FIAF cataloguing rules and the General International Standard Archival Description (ISAD(G)). The rules used in each standard were compared in eight groups of electronic, cartographic, print, three-dimensional, audio, graphic, microforms and video and projection resources in 53 different kinds of non-book resources collected in the National Library and Archives of Iran.
Methodology/Approach: this is an applied research and has been carried out with the library and comparative survey method. Checklists were used to collect data and the Friedman statistical test is used for data analysis, and a single variable t-test is used to confirm the hypothesis.
Findings: In all resource groups except for the video and projection resources group, Anglo- American rules, RDA and IASA comply with each other while the three mentioned standards and FIAF do not show any compliance in the video and projection resources group.
Conclusion: In the end, based on the findings of the research and a comparison of the standards, the proposed plan for a handbook is presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • description of non-book resources
  • handbooks
  • bibliographic description standards