شورش بختیاری‌ها در سال 1308ش. (شورش علی‌مردان‌خان بختیاری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار تاریخ ایران/ دانشگاه پیام نور مرکز شهرضا

2 استادیار تاریخ اسلام/ دانشگاه پیام نور مرکز نجف آباد

چکیده

در سال 1308ش. شورش گسترده‌ای در میان ایل بختیاری به وقوع پیوست که برای دولت نوظهور پهلوی مشکلاتی جدی ایجاد کرد. این شورش، که توسط یکی از خوانین بختیاری به نام علی‌مردان‌خان رهبری می‌شد، تلفات و خسارات زیادی به ارتش نوپدید رضاشاه وارد آورد و او را وادار کرد سیاست جدیدی در قبال ایل بختیاری در پیش گیرد. دستگیری سران ایل و تضعیف قدرت سیاسی و نظامی آن، با اجرای طرح‌های خلع سلاح و اسکان عشایر، محورهای اصلی این سیاست بودند. مهم‌ترین سوالی که در مورد این واقعه وجود دارد این است که ریشه‌ها و عوامل بروز این شورش و نتایج آن برای ایل بختیاری کدام‌اند؟ ماهیت این شورش نیز جای سوال دارد، اینکه آیا این شورش از همان ابتدا یک حرکت ضد دولت مرکزی بود یا یک درگیری درون ایلی؟
این پژوهش بر آن است با استناد به اسناد و شواهد موجود زمینه‌های بروز این شورش، تاثیر آن بر روابط بختیاری‌ها و رضاشاه و ماهیت این شورش را از منظر رویکرد شورشی‌ها نسبت به دولت نوظهور پهلوی مورد بررسی قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

e Riot of the Bakhtiaris in 1929 (e Riot of Ali Morad Khan Bakhtiari)

نویسندگان [English]

  • Sasan Tahmasebi 1
  • Mohammad Rostami 2
چکیده [English]

In 1929 widespread rioting occurred within the Bakhtiari tribe and caused serious problems for the newly-formed Pahlavi government. ­is rioting, which was led by a Bakhtiari khan named Ali Morad Khan, brought many casualties and losses to the newlyestablished army of Reza Shah and therefore forced him to adopt a new policy toward the Bakhtiari tribe. Arresting the tribe leaders and weakening the political and military power of the Bakhtiaris through disarming them and forcing them to settle were the main features of this policy.
­The most important question about this event is: what were its roots, and what results did this rioting have for the Bakhtiari tribe? ­is leads to another essential question: was this rioting an anti-government movement from its beginning or was it an intra-tribal conflict?
Based on the records and evidence available on the factors triggering this rioting, this research aims to study its effects on the relations between the Bakhtiaris and Reza Shah, and the essence of this rioting from the perspective of the rioters' approach toward the newly-established Pahlavi government.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bakhtiari tribe
  • Reza Shah
  • 1929 riot
  • Ali Morad Khan