فرایند صدور مجوز چاپ و نشر روزنامه‌ها در دورۀ قاجاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد رشتۀ اسناد و مدارک آرشیوی و نسخه شناسی، گروه تاریخ، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.30484/ganj.2021.2761

چکیده

هدف: فرایند صدور مجوزهای چاپ و نشر و بررسی ساختار شکلی و محتوایی آن‌ها، از ابتدای دورۀ ناصرالدین‌شاه تا پایان حکومت قاجار در این مقاله گزارش شده است.
روش/ رویکرد پژوهش: داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای و آرشیوی (عمدتاً آرشیو ملّی ایران) استخراج شده است
یافته‌ها و نتیجه‌گیری:. آثار چاپی به‌ویژه روزنامه‌ها برای انتشار در دوران مذکور روند اداری خاصی را طی می‌کردند. این اسناد در اکثر موارد از ساختاری مشخص پیروی می‌کردند، ولی در برخی از مجوزهای چاپ و نشر به‌علّت تکمیل‌نشدن مدارک توسط شخص متقاضی، می‌توان تفاوت و تمایزی را در ساختار و محتوای اجازه‌نامه‌ها مشاهده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The process of issuing licenses for publishing newspapers from the Nasser period to the end of the Qajar rule

نویسندگان [English]

  • Hassan Zandiyeh 1
  • Kiana Shariat Parsa 2
1 Assistant Professor, Department of History, University of Tehran, Tehran, I. R. Iran
2 MA in Archival Documents and Bibliography, Department of History, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Purpose: To analyze the process of issuing printing and publishing licenses and to study its formal and content structure from the beginning of Nasser al-Din Shah to the end of the Qajar rule
Method and Research Design: The data are extracted from library and archival sources and mainly from the archives of the National Documents Organization, and considering the nature of this type of documentary research, the research method will be descriptive and analytical
Findings and Conclusion: Publishing licenses are of special importance as the initial stage of publishing a magazine and a book. Books and especially newspapers in this period went through a special administrative process for publication. Examining the relevant licenses along with the laws and administrative procedures affecting the licensing process is one of the main and important issues in this article. It should be noted that these documents, in most cases, followed a specific structure, but in some from publishing licenses due to non-completion of documents by the applicant, it is possible to see differences and distinctions in the structure and content of licenses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • historical documents
  • License
  • Publishing
  • Appearance structure
  • content structure
منابع
اسناد
سازمان اسناد و کتاب‌خانۀ ملّی ایران (ساکما)
پایگاه آرشیوی کتاب‌خانه و اسناد دانشگاه تهران
کتاب
اتحادیه، منصوره. (1377). اینجا طهران است. تهران: تاریخ ایران.
اعتمادالسلطنه، محمدحسن‌خان. (1363). مآثر و الآثار. تهران: اساطیر.
بهار، ملک‌الشعراء. (1323). تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران. تهران: امیرکبیر.
رابینو، یاسنت لویی. (1380). روزنامه‌های ایران از آغاز تا سال 1329 ھ.ق/ 1289 ھ. (جعفر خمامی‌زاده، مترجم). تهران: اطلاعات.
شمیم، علی‌اصغر. (1389). ایران در دورۀ سلطنت قاجار: قرن سیزدهم و نیمۀ اول قرن چهاردهم. تهران: بهزاد.
صدر هاشمی، محمد. (1363). تاریخ جراید و مجلات ایران. اصفهان: کمال.
قاسمی، فرید. (1380). سرگذشت مطبوعات در ایران. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
قاسمی، فرید. (1389). مطبوعات ایرانی. تهران: علم.
کهن، گوئل. (1360). تاریخ سانسور در مطبوعات ایران. تهران: آگاه.
مولانا، حمید. (1358). سیر ارتباطات اجتماعی در ایران. تهران: دانشکدۀ علوم ارتباطات اجتماعی.
روزنامه
روزنامۀ تربیت، نمرۀ اول، مورخ 11 رجب سنۀ 1413 قمری، ص1.
 
 
  • تاریخ دریافت: 23 دی 1398
  • تاریخ بازنگری: 28 دی 1398
  • تاریخ پذیرش: 29 شهریور 1399
  • تاریخ اولین انتشار: 01 دی 1400