نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند, بیرجند، ایران

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

چکیده

چکیده
هدف: تشخیص قابلیت به‌کارگیری استاندارد مِتس در سامانه‌های اطلاعاتی آرشیوی باز برای اسناد رقمی فارسی از دیدگاه صاحب‌نظران.
روش/ رویکرد پژوهش: 145 مولفۀ استاندارد متس که قابلیت به‌کارگیری برای اسناد رقمی فارسی را داشتند استخراج شد. پرسش‌نامه‌ای بر مبنای این مولفه‌ها طراحی و بین 30 تن از صاحب‌نظران حفاظت رقمی توزیع شد. روایی محتوایی پرسش‌نامه را متخصصان حفاظت رقمی تأیید کردند. برای سنجش پایایی از دو روش تنصیف و آزمون آلفای کرونباخ (98/.) استفاده شد.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نظام اطلاعاتی آرشیوی باز برای ذخیره‌سازی، حفاظت، مدیریت، و بازیابی اسناد رقمی فارسی مناسب یافته شد. براساس یافته‌های پژوهش ازمیان 145 گویۀ توصیف‌کنندۀ بسته‌ها و بخش‌های مختلف نظام اطلاعاتی آرشیوی باز، 63 گویه برای اسناد رقمی فارسی اهمیت بیشتری دارند. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد که قابلیت‌های مدیریتی استاندارد متس برای مدیریت اسناد رقمی فارسی در نظام اطلاعاتی آرشیوی باز کاربردی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Applicability of METS in Open Archival Information Systems (OAIS) for Persian digital documents

نویسندگان [English]

  • Leili Seifi 1
  • Zahra Mirzavand 2

1 Assistant Professor, Knowledge and Information Science, Faculty of psychology and Education , Birjand. I.R. Iran

2 MA. In Knowledge and Information Science, Faculty of Education and Psychology, University of Birjand, I.R. Iran

چکیده [English]

Purpose: Seeks the views of experts about applicability of METS to OAIS for Persian digital records
Method and Research Design: For data collection a questionnaire with 145 items, extracted as METS components, was sent to 30 digital preservation experts in Iran and abroad. The validity of the questionnaire was confirmed by professionals in the field. Cronbach’s test (0/98) and bisection method were applied for reliability measurement.
Findings and Conclusion: Out of 145 items, the respondents considered 63 as important. Most of these items belonged to management, data management, and access. Overall, they found METS suitable for managing digital documents in packages and entities of the open archival information system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Digital preservation
  • Open Archival Information System
  • METS
  • Persian documents
  • Iran

منابع فارسی

کتاب

فدایی عراقی، غلام‌رضا. (1394). مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی. تهران: سمت.

عزیزی، غلام‌رضا. (1394). مدیریت اسناد الکترونیکی. تهران: سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران.

مقاله

زرین‌کلکی، بهناز. (1387). «اسناد الکترونیکی و مدیریت آن». فصل‌نامۀ گنجینۀ اسناد، 18(2)، صص 83-94.

سیفی، لیلی؛ احمدزاده، نشمیل؛ هاشم‌زاده، محمدجواد. (1397). «مدیریت ادواری‌های قدیمی فارسی رقمی‌شده برمبنای استاندارد فراداده‌ای متس». پژوهش‌نامۀ پردازش و مدیریت اطلاعات، 34(2)، صص 923-945.

صمیعی، میترا. (1391). «فرادادۀ حفاظت و تطابق آن با استاندارد الگوی مرجع سیستم اطلاعاتی آرشیوی باز (ا.ای.آی.اس)». مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 23(4)، صص 152-169.

عزیزی، غلام‌رضا. (1389). «سند از دیدگاه‌های گوناگون». گنجینۀ اسناد، 81. صص 121-151.

پایان‌نامه

احمدزاده، نشمیل. (1393). «مدیریت ادواری‌های قدیمی فارسی رقومی برمبنای استاندارد فراداده‌ای متس». (پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد). دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

رسولی جامبری، زهره. (1390). «مدیریت عکس‌های دیجیتالی معاونت اسناد ملی، سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران (آرشیو ملی ایران) برمبنای مدل مرجع نظام اطلاعاتی آرشیوی باز (اّ.ای.آی.اس.): الگوی پیشنهادی». (پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد). دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

رضوی، نسیم. (1393). «ارائۀ الگوی مدیریت منابع ویدئویی دیجیتال سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران برمبنای مدل مرجع نظام اطلاعاتی آرشیوی باز (اُ.اِی.آی.اِس)». (پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد). دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

منابع لاتین

Ball, Alex. (2006). “Briefing Paper: the OAIS reference model”. UKOLN, University of Bath. Retrieved from: www.ukoln.ac.uk/projects/grand-challenge/papers/oaisBriefing.pdf (accessed October 2016).

Beedham, Hilary; Julie Missen, Julie; Palmer y, Matt; Ruusalepp, Raivo. (2005). “Assessment of UKDA and TNA Compliance with oais and mets Standards”. London: JISC, UK Data Archive”. Retrieved from: http://www.jisc.ac.uk/media/documents/programmes/preservation/oaismets.pdf (Accessed April 2016).

Cantara, Linda. (2005). “METS: The Metadata Encoding and Transmission Standard”. Cataloging & classification quarterly, 40(3-4), pp 237-253. Retrieved from: http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1300/J104v40n03_11 (accessed April 2017)

Caplan, Priscilla. (2010). “DAITSS, an OAIS-based preservation repository”. In Proceedings of the 2010 Roadmap for Digital Preservation Interoperability Framework Workshop. DOI: 10.1145/2039274.2039291.

Day, Michael. (2004). “Preservation metadata initiatives: practicality, sustainability, and interoperability”. UKOLN, University of Bath. Retrieved from: http://www.ukoln.ac.uk/preservation/publications/erpanet-marburg/day-paper.pdf (accessed May 2017).

Farb, Sharon; Riggio, A. (2004). “Medium OR message? A now look at the standards, structures, and schemata for managing electronic resource”. Library Hi Tech, 22 (2), pp 144-152. DOI: http://dx.doi.org/10.1108/07378830410524576.

Lavoie, Brian. (2004). “The Open Archival Information System Reference Model: Introductory Guide”. Microform and digitization review, 33(2), pp 68-81.

Lavoie, Brian. (2014). “The Open Archival Information System (OAIS) Reference Model: Introductory Guide” (2nd Edition). Retrieved from: https://www.dpconline.org/docs/technology-watch-reports/1359-dpctw14-02/file (accessed July 2017).

Library of Congress. (2019). “METS: An Overview & Tutorial”. Retrieved from: http://www.loc.gov/standards/mets/METSOverview.v2.html (accessed March 2019).

METS. (2010). “Metadata Encoding and Transmission Standard: Primer and reference Manual”. Retrieved from: http://www.loc.gov/standards/mets/METSPrimer.pdf (accessed June 2017).

National Library of Australia (2017). Retrieved from: https://www.nla.gov.au (accessed June 2017).

Ralson, Katherine N. (2013). “METS: Flexibility v. Interoperability”. Library Philosophy and Practice. Retrieved from: http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/1074 (accessed April 2017).

Semple, Najla. (2004). “Developing a digital preservation strategy at Edinburgh University Library”. VINE, 34(1), pp 33-37 https://doi.org/10.1108/03055720410530979.

Steinke, Tobias. (2008). “Harvester results in a digital preservation system”. iPRES 2008, 159. Retrieved from: www.bl.uk/ipres2008/presentations_day1/25_Steinke.pdf (accessed June 2017).

The Consultative Committee for Space Data Systems (CCSDS). (2012). “Towards an Open Source Repository and Preservation System”. Retrieved from: https://public.ccsds.org (accessed June 2017).

Tripathi, Sneha. (2018). “Digital preservation: some underlying issues for long-term preservation”. Library Hi Tech News, 35(2), pp 8-12. https://doi.org/10.1108/LHTN-09-2017-0067.

Wilson, Thomas C. (2017). “Rethinking digital preservation: definitions, models, and requirements”. Digital Library Perspectives, 33 (2), pp 128-136.