بررسی تحلیلی جامعه‌شناسی تاریخی ساختار قدرت سیاسی، اجتماعی در ایل بختیاری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار تاریخ ایران دورۀ اسلامی دانشگاه اصفهان

2 استادیار تاریخ ایران دورۀ اسلامی دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دانشگاه اصفهان

چکیده

هدف: هدف از این پژوهش بررسی تحلیلی جامعه‌شناسی تاریخی ساختار قدرت در ایل بختیاری از عصر قاجار تا انقلاب اسلامی است.
روش/ رویکرد پژوهش: این مقاله با روشی توصیفی و تحلیلی بر پایۀ منابع کتابخانه‌ای و پس از ارزیابی داده‌های تاریخی و تجزیه و تحلیل آن به سازماندهی و استنتاج پرداخته است.
یافته‌ها و نتایج: یافته‌ها نشان می‌دهد که ایل بختیاری یکی از ایلات بزرگ جنوب ایران بوده است که در طول تاریخ خود، فراز و فرود بسیاری داشته و نقش مهمی در تاریخ ایران و تحولات این کشور ایفا نموده است. ساختار اجتماعی سیاسی بختیاری‌ها از الگوی خاصی پیروی نموده است و در طول تاریخ دچار تغییر گردیده است، قدرت در بختیاری بر خلاف جوامع عشایری دیگر از سطوح و لایه‌های مختلفی تشکیل شده بود. اگرچه در گذشته خوانین در راس ساختار سیاسی و کلانتران، کدخدایان و ریش‌سفیدان به ترتیب بعد از آن‌ها قرار داشتند، اما با قدرت‌گرفتن دولت مرکزی و گسترش پاسگاه‌های نظامی به تدریج از قدرت خوانین کاسته شد و ساختار سیاسی بختیاری‌ها دچار تغییر گردید، به طوری که امروز خوانین در ساختار قدرت بختیاری‌ها جایگاهی ندارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Socio-Historical Analysis of the Political and Social Structure of Power in the Bakhtiari Tribe

نویسندگان [English]

  • Fereydoon Allahyari 1
  • Asghar Forughi 2
  • Ezzatollah Abdollahi 3
چکیده [English]

Purpose: This study aims to analyze the power structure of the Bakhtiari tribe, from the Qajar Era up to the Islamic Revolution, from a socio-historical point of view.
 Methodology/ Approach: The present study has applied a descriptive and analytical method to evaluate and analyze the historical data gathered, based on library resources, in order to reach a final organization of the data and draw inferences from them. 
Conclusions: The findings of this study show that the Bakhtiari tribe has been one of the greatest tribes in southern Iran. During its history, this tribe has experienced many ups and downs and has played an important role in the history of Iran and its developments. The political and social structure of the Bakhtiari tribe has followed a pattern which has changed throughout history. Unlike other tribal communities, the power structure in the Bakhtiyari tribe consisted of different levels and layers. In the past, the Khans, and subsequent to them the sheriffs (Kalantar), the chiefs (kadkhoda) and patriarchs (rish sefid) headed the political structure of Bakhtiyari communities in a hierarchical manner. But when central governments came to power and introduced extended military stations, the Khans’ power gradually reduced. These changes gradually affected the Bakhtiyari political structure to such an extent that the Khans have no standing in the Bakhtiyari power structure today.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • power structure
  • Bakhtiyari tribe
  • classes
  • Khans