علل و عوامل بروز و ادامه طغیان نایبیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ محلی دانشگاه اصفهان و پژوهشگر پژوهشکدۀ سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

2 استاد تاریخ ایران دانشگاه اصفهان

چکیده

در خلال بین سال‌های 1324ق./ 1907م. تا 1337ق./ 1919م. طغیانی در منطقه مرکزی ایران با مرکزیت کاشان به وجود آمد. سردسته طغیانگران، نایب حسین کاشی و پسرش ماشاءاله خان بودند. محدوده جغرافیایی این طغیان، از جنوب قم تا یزد و از مورچه خورت تا حوالی طبس را شامل می‌شد. پاره‌ای علل و عوامل، باعث بروز و ادامه طغیان نایبیان در این محدوده گردید. علل و عوامل محلی، ملی و فراملی، باعث شد که طغیانی با این وسعت شکل بگیرد و سال‌های متمادی ادامه یابد. این نوشته، به دنبال شرح و بسط این علل و عوامل است. در عوامل محلی به موقعیت طبیعی منطقه کاشان و اختلاف و دودستگی اهالی کاشان، شگردهای نایبیان، حکام کاشان و ناکارآمدی ادارات محلی می‌پردازد. در عوامل ملی، از آمد و شد پیاپی کابینه‌ها، فقدان ارتش، کمبود بودجه و تشکیلات نامتمرکز وزارت مالیه، فساد مرکزنشینان و تباهی نیروهای اعزامی از مرکز و نایب، اهرمی برای فشار به مشروطه خواهان مطرح شده و سیاست خارجی انگلستان در قبال ایران، تلگراف‌خانه انگلیس و نایبیان، جنگ جهانی اول و بیکاری، به عنوان عوامل فراملی بروز و ادامه طغیان نایبیان، بحث شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reasons for the Outbreak and Continuance of the Rebellion of the Nayebian Group

نویسندگان [English]

  • Seyyed Mahmood Sadat 1
  • Hossein Mirjafari 2
چکیده [English]

Between the years 1907 and 1919 a rebellion was raised in the central region of Iran, with its center being in Kashan. The rebels were headed by Nayeb Hossein Kashi and his son Masha’allah Khan. The geographic region of this rebellion was from the south of Qom to Yazd and from Moorchekhort to around Tabas. There were a number of reasons for the outbreak and continuance of the Nayebian rebellion in this region. Local, national and international factors caused such a vast rebellion to form and continue for several years. This paper aims to explain these reasons. The local factors discussed in this article include: the natural conditions of the Kashan region, disputes and divisions among the people of Kashan, the tricks of the Nayebian, the rulers of Kashan and the non-functioning of local administrations of Kashan. The national factors include frequently changing cabinets, lack of an army, budget deficits and the organization of the finance ministry, the corruption of government staff, the corruption of forces sent from the central government to Kashan, and the fact that the government used Nayeb as a lever of power against constitutionalists. In addition, these international factors for the outbreak and continuance of the rebellion of the Nayebian are also discussed: the foreign policy of England toward Iran, the telegraph house of England in Kashan and its relation with the Nayebian, the First World War, and unemployment due to importing textiles from foreign countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • rebellion
  • Kashi, Nayeb Hossein
  • Kashi, Masha’allah Khan
  • Kashan
  • local rebellions
  • Mujahedin
  • Bakhtiaris
  • England